Wanneer ben je als werkgever verplicht een bedrijfsarts in te schakelen?

Als werkgever ben je verplicht een bedrijfsarts in te schakelen zodra een medewerker langer dan zes weken ziek is. Op dat moment moet er een probleemanalyse worden opgesteld door een bedrijfsarts, en dat is slechts één van de wettelijke momenten waarop de bedrijfsarts een vaste rol speelt in het verzuimproces. Wie de exacte verplichtingen kent, voorkomt niet alleen boetes, maar ook onnodig lang verzuim.

Vanaf welke dag moet je een bedrijfsarts inschakelen bij ziekte?

Een bedrijfsarts moet uiterlijk in de zesde ziekteweek worden ingeschakeld om een probleemanalyse op te stellen. Dit is een wettelijke verplichting op grond van de Wet verbetering poortwachter. De probleemanalyse vormt de basis voor het Plan van Aanpak dat werkgever en werknemer samen opstellen om re-integratie in gang te zetten.

In de praktijk is vroeg handelen altijd beter dan wachten op de wettelijke deadline. Juist in de eerste weken van verzuim is snelle opvolging waardevol: hoe eerder de oorzaak van het verzuim in kaart wordt gebracht, hoe groter de kans op een vlot herstel. Veel arbodiensten starten de eerste verzuimopvolging al rond dag vier, zodat er direct contact is met de zieke medewerker en er snel passende begeleiding kan worden ingezet.

De bedrijfsarts speelt een eindverantwoordelijke rol in het medische deel van de verzuimbegeleiding. Dat betekent niet dat hij of zij bij elke ziekmelding direct aan tafel hoeft te zitten, maar wel dat de begeleiding altijd plaatsvindt onder de medische eindverantwoordelijkheid van de bedrijfsarts.

In welke situaties ben je als werkgever verplicht een bedrijfsarts in te schakelen?

Er zijn meerdere wettelijke momenten waarop inschakeling van een bedrijfsarts verplicht is. De belangrijkste zijn: de probleemanalyse na zes weken ziekte, het second opinion-verzoek van een werknemer, en situaties waarin een medewerker twijfelt aan zijn of haar arbeidsgeschiktheid. Daarnaast is de bedrijfsarts beschikbaar voor het spreekuur dat elke medewerker op eigen verzoek mag bezoeken.

Concreet zijn de verplichte momenten:

• Week 6: de bedrijfsarts stelt een probleemanalyse op met een oordeel over de belastbaarheid van de medewerker
• Week 8: op basis van de probleemanalyse stellen werkgever en werknemer samen een Plan van Aanpak op
• Op verzoek van de werknemer: elke medewerker heeft het recht om op eigen initiatief het spreekuur van de bedrijfsarts te bezoeken, ook zonder dat er sprake is van ziekte
• Bij een second opinion: als een werknemer het niet eens is met het oordeel van de bedrijfsarts, heeft hij of zij recht op een second opinion bij een andere bedrijfsarts
• Bij dreigend langdurig verzuim: wanneer terugkeer naar de eigen functie niet meer realistisch lijkt, beoordeelt de bedrijfsarts de mogelijkheden voor re-integratie in spoor twee (bij een andere werkgever)

Naast deze formele verplichtingen is de bedrijfsarts ook betrokken bij bredere arbo-vraagstukken, zoals het toetsen van de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en het adviseren over gezondheidsrisico’s op de werkvloer.

Wat zijn de gevolgen als je de bedrijfsarts te laat inschakelt?

Te laat inschakelen van de bedrijfsarts kan leiden tot een loonsanctie van het UWV: een verplichting om het loon van de zieke medewerker een jaar langer door te betalen dan de wettelijke twee jaar. Dit is een van de meest ingrijpende financiële gevolgen van verzuimverzaking voor werkgevers, en het treft met name MKB-ondernemers hard.

Het UWV beoordeelt aan het einde van het tweede ziektejaar of de werkgever zich aan de Wet verbetering poortwachter heeft gehouden. Ontbreekt de probleemanalyse, is het Plan van Aanpak te laat opgesteld, of zijn re-integratiekansen onvoldoende benut, dan volgt een sanctie. Die loonsanctie kan oplopen tot twaalf maanden extra loondoorbetaling, bovenop de al verplichte twee jaar.

Naast financiële gevolgen speelt ook de menselijke kant mee. Een medewerker die te laat de juiste begeleiding krijgt, herstelt doorgaans langzamer. Vroegtijdige betrokkenheid van de bedrijfsarts en een goede samenwerking tussen werkgever, verzuimmanager en arts verkleinen de kans op langdurig verzuim aanzienlijk.

Wat is het verschil tussen een bedrijfsarts en een arbodienst?

Een bedrijfsarts is een medisch specialist die eindverantwoordelijk is voor de medische beoordeling van verzuim en arbeidsgeschiktheid. Een arbodienst is de organisatie die de volledige verzuimbegeleiding en arbo-ondersteuning voor werkgevers verzorgt, met de bedrijfsarts als een van de kernfuncties binnen dat team.

De bedrijfsarts richt zich op medische vraagstukken: het beoordelen van belastbaarheid, het opstellen van de probleemanalyse en het adviseren over re-integratie. Maar niet elk verzuim is van medische aard. Veel uitval heeft te maken met werkstress, relationele problemen op de werkvloer of privéomstandigheden. Juist daarvoor zijn verzuimmanagers waardevol: zij voeren gesprekken met de zieke medewerker, brengen de situatie in kaart en zoeken samen naar de beste weg terug naar werk, in afstemming met de bedrijfsarts.

Een gecertificeerde arbodienst biedt dus meer dan alleen een bedrijfsarts. Het gaat om een multidisciplinair team dat werkgevers ondersteunt bij de volledige verzuimcyclus: van vroege signalering en preventie tot re-integratie en duurzame inzetbaarheid. De bedrijfsarts is daarin de medische eindverantwoordelijke, maar werkt samen met verzuimmanagers en andere specialisten.

Moet je als werkgever ook een bedrijfsarts inschakelen voor preventie?

Ja, de bedrijfsarts speelt ook een verplichte rol bij preventie. Elke werkgever is wettelijk verplicht een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen, en de bedrijfsarts toetst het bijbehorende Plan van Aanpak. Daarnaast heeft elke medewerker het recht om preventief het spreekuur van de bedrijfsarts te bezoeken, ook zonder dat er sprake is van ziekte of klachten.

De RI&E is het fundament van een gezonde werkomgeving. Het brengt gezondheidsrisico’s op de werkvloer in kaart en vormt de basis voor beleid rondom vitaliteit en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Werkgevers die de RI&E actueel houden en serieus nemen, zijn beter in staat om werkstress te voorkomen, burn-outpreventie structureel aan te pakken en vroegtijdig risicosignalen te herkennen.

Vroegsignalering is daarbij een sleutelbegrip. Wie wacht tot medewerkers uitvallen, loopt altijd achter de feiten aan. Een proactieve aanpak, waarbij risico’s op de werkvloer tijdig worden gesignaleerd en aangepakt, leidt aantoonbaar tot minder verzuim en een hogere vitaliteit op de werkvloer. De bedrijfsarts is daarin een adviseur, geen brandweer.

Hoe kies je de juiste arbodienst om aan je verplichtingen te voldoen?

Een goede arbodienst voldoet aan de wettelijke certificeringseisen, heeft korte lijnen, biedt persoonlijk contact en handelt snel bij ziekmeldingen. Let bij de keuze op de snelheid van de eerste opvolging, de beschikbaarheid van een vaste contactpersoon en de manier waarop de dienst omgaat met preventie naast re-integratie.

Concrete criteria om op te letten:

• Certificering: de arbodienst moet gecertificeerd zijn om wettelijk erkend te zijn als arbopartner
• Snelheid van opvolging: hoe snel wordt er contact opgenomen na een ziekmelding?
• Vaste contactpersonen: werk je altijd met dezelfde verzuimmanager en bedrijfsarts, of wissel je steeds van aanspreekpunt?
• Proactieve aanpak: biedt de arbodienst ook ondersteuning bij preventie, zoals RI&E-begeleiding en vroegsignalering?
• Transparantie: zijn de diensten en verplichtingen helder, zonder verborgen kosten?
• Regionale bereikbaarheid: is er ook in jouw regio een aanspreekpunt beschikbaar?

Voor MKB-werkgevers is het extra belangrijk dat de arbodienst begrijpt hoe hun organisatie werkt. Kleinere bedrijven hebben vaak geen fulltime HR-afdeling en hebben behoefte aan een partner die proactief meedenkt en ontzorgt, in plaats van alleen reageert als het al misgaat.

Hoe Capability helpt bij het nakomen van je verplichtingen als werkgever

Capability is een gecertificeerde arbodienst die werkgevers volledig ontzorgt bij verzuimbegeleiding en preventie. Of het nu gaat om de eerste opvolging na een ziekmelding, het tijdig inschakelen van de bedrijfsarts of het opstellen van een RI&E: Capability zorgt dat je als werkgever altijd aan je wettelijke verplichtingen voldoet, zonder dat je er zelf bovenop hoeft te zitten.

Wat Capability concreet biedt:

• Eerste verzuimopvolging op dag 4, altijd inbegrepen zonder verborgen kosten
• Een multidisciplinair team met eigen bedrijfsartsen, verzuimmanagers en stafartsen
• Snelle inschakeling van de bedrijfsarts op de wettelijk vereiste momenten
• Ondersteuning bij de RI&E als basis voor een gezonde en veilige werkomgeving
• Vroegsignalering via het innovatieve platform Qragt, zodat uitval zoveel mogelijk wordt voorkomen
• Persoonlijk contact met vaste contactpersonen, ook in jouw eigen regio
• Modulaire dienstverlening die aansluit bij de behoefte van MKB-werkgevers

Capability richt zich niet op symptoombestrijding, maar op een integrale aanpak die verzuim structureel vermindert en de verzuimpreventie versterkt. Meer dan 4.400 ondernemers gingen je al voor. Wil je weten wat Capability voor jouw organisatie kan betekenen? Neem contact op of bekijk het aanbod direct via de website van Capability.