Wanneer ben je als werkgever verplicht een bedrijfsarts in te schakelen?
Als werkgever moet je altijd toegang tot een bedrijfsarts geregeld hebben voor je medewerkers. Dat schrijft de Arbowet voor. Wordt een medewerker ziek, dan is de bedrijfsarts uiterlijk in de zesde ziekteweek aan zet voor de probleemanalyse. Dat is een van de wettelijke momenten waarop de bedrijfsarts een vaste rol speelt in het verzuimproces. Wie die momenten kent, voorkomt loonsancties en onnodig lang verzuim.
Ben je als werkgever verplicht een bedrijfsarts te hebben?
Ja. De Arbowet schrijft voor dat iedere werkgever zijn medewerkers toegang geeft tot een bedrijfsarts. Je hebt daarom altijd een contract met een gecertificeerde arbodienst of een zelfstandig werkende bedrijfsarts, ook als er niemand ziek is.
Zonder die voorziening voldoe je niet aan de wet en loop je het risico op boetes of sancties van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Meer over je bredere plichten lees je in Arbowet verplichtingen werkgever.
Vanaf welke dag moet je een bedrijfsarts inschakelen bij ziekte?
De bedrijfsarts stelt uiterlijk in de zesde ziekteweek de probleemanalyse op. Dat is een wettelijke verplichting op grond van de Wet verbetering poortwachter. De probleemanalyse vormt samen met het plan van aanpak de basis voor het re-integratietraject.
Wachten tot week zes is in de praktijk zelden tot nooit verstandig. Hoe eerder duidelijk is wat er speelt, hoe groter de kans op een vlot herstel. Bij Capability ontvangt de medewerker direct na de ziekmelding een korte digitale vragenlijst, die de verzuimmanager snel zicht geeft op de situatie. Tussen dag 4 en 8 volgt het eerste persoonlijke contact, afgestemd op wat in dat specifieke geval nodig is.
Conform de nieuwe NVAB-richtlijnen bereidt de verzuimmanager de probleemanalyse voor. Daarna spreekt de bedrijfsarts de medewerker en oordeelt vanuit medisch perspectief wat wel en niet mogelijk is, en hoe de klachten zich verhouden tot het werk. De arts levert de probleemanalyse op, doorgaans rond week zes.
Ook daarna blijven verzuimmanager en bedrijfsarts betrokken. Na het opstellen van het Inzetbaarheidsprofiel (IZP) spreekt de medewerker elke drie of vier weken met de verzuimmanager. Voldoende contact om beweging te houden, met genoeg ruimte tussen de gesprekken om herstel niet onnodig te belasten. Op vaste momenten in het traject ontvangen medewerker en werkgever daarnaast een korte vragenlijst. Voor de medewerker werkt dat activerend, omdat die vooraf nadenkt over de eigen situatie en visie op herstel. Jouw perspectief als werkgever wordt zo ook meegenomen in de begeleiding.
Op welke momenten is de bedrijfsarts wettelijk betrokken?
Tijdens het verzuimtraject zijn er vaste momenten waarop de bedrijfsarts een rol heeft. De belangrijkste zijn de probleemanalyse, de bijstelling daarvan als de situatie verandert en het actuele oordeel bij de WIA-aanvraag. Daarnaast hebben medewerkers altijd recht op het spreekuur en op een second opinion.
- Week 6: de bedrijfsarts stelt een probleemanalyse op, met een oordeel over wat de medewerker wel en niet kan.
- Week 8: werkgever en werknemer samen een Plan van Aanpak op, op basis van de probleemanalyse.
- Veranderende situatie: verandert de medische situatie wezenlijk, dan stelt de bedrijfsarts de probleemanalyse bij.
- WIA-aanvraag: aan het einde van het tweede ziektejaar geeft de bedrijfsarts een actueel oordeel voor het re-integratieverslag.
- Spreekuur: elke medewerker heeft het recht om op eigen initiatief het spreekuur van de bedrijfsarts te bezoeken, ook zonder dat er sprake is van ziekte
- Second opinion: is een medewerker het niet eens met het advies, dan heeft hij of zij recht op een second opinion bij een andere bedrijfsarts. Je bent als werkgever verplicht je medewerker op dat recht te wijzen.
- Deskundigenoordeel: bij een verschil van inzicht over arbeidsongeschiktheid of re-integratie kunnen werkgever en medewerker een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV.
- Spoor 2: lijkt terugkeer in de eigen functie niet meer realistisch, dan vormt het oordeel van de bedrijfsarts over de belastbaarheid de basis. Een arbeidsdeskundige onderzoekt welk werk bij een andere werkgever passend is.
Het invullen van het plan van aanpak is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgever en medewerker. Conform de NVAB-richtlijnen controleer de verzuimmanager deze stukken niet op inhoud, om belangenverstrengeling te voorkomen. Wel ontvang je signalen en instructies op het juiste moment, en wijst de verzuimmanager je erop als er tijdens een contactmoment iets ontbreekt.
Wat zijn de gevolgen als je de bedrijfsarts te laat inschakelt?
Schakel je de bedrijfsarts te laat in, dan riskeer je een loonsanctie van het UWV. Je betaalt het loon van de zieke medewerker dan tot maximaal een jaar langer door, bovenop de wettelijke twee jaar. Voor MKB-ondernemers is dat een van de zwaarste financiële gevolgen van verzuim.
Het UWV toetst bij de WIA-aanvraag of werkgever en medewerker genoeg hebben gedaan aan re-integratie. Die toets heeft de RIV-toets. Ontbreekt de probleemanalyse, is het plan van aanpak te laat opgesteld of zijn kansen op werkhervatting onvoldoende benut, dan volgt een sanctie.
Op tijd schakelen werkt ook de andere kant op. Klachten worden eerder gesignaleerd en aangepakt, waardoor de kans op langdurig verzuim kleiner wordt en de kosten beperkt blijven. Wanneer gezondheid bespreekbaar is in je organisatie, voelen medewerkers zich bovendien serieus genomen. Jij krijgt scherper zicht op risico’s en kunt je beleid daarop aanpassen. Zo groeit de samenwerking met de bedrijfsarts uit tot een investering in veerkracht.
Wat deelt de bedrijfsarts wel en niet met jou als werkgever?
De bedrijfsarts en de verzuimmanager delen vertrouwelijke medische informatie uitsluitend met de medewerker. Jij krijgt als werkgever advies over wat iemand nog wel kan, nooit over de medische oorzaak van het verzuim.
Die balans beschermt de medewerker en geeft jou praktische handvatten. Zo kunnen beide partijen samen optrekken richting herstel. De bedrijfsarts staat daarbij onafhankelijk tussen werkgever en werknemer, als medisch expert die beide kanten adviseert zonder partij te kiezen.
Ook bij het preventief spreekuur blijft de inhoud vertrouwelijk. Je krijgt zicht op de patronen die binnen je organisatie spelen, zonder inhoudelijke informatie over individuele medewerkers.
Wat is het verschil tussen een bedrijfsarts en een arbodienst?
Een bedrijfsarts is een medisch specialist die eindverantwoordelijk is voor de medische beoordeling van verzuim en belastbaarheid. Een arbodienst is de organisatie die de volledige verzuimbegeleiding en arbo-ondersteuning verzorgt, met de bedrijfsarts als een van de kernfuncties in een breder team.
Lang niet elk verzuim is van medische aard. Werkstress, spanningen op de werkvloer of privéomstandigheden spelen minstens zo zwaar. Daar komt de verzuimmanager in beeld. Bij Capability begeleidt de verzuimmanager het verzuimproces, onder taakdelegatie van de bedrijfsarts. De verzuimmanager voert de gesprekken met de medewerker, brengt de situatie in kaart en schakelt de bedrijfsarts in zodra medische beoordeling nodig is.
Het resultaat: meer aandacht per dossier, eerdere signalering wanneer er meer speelt en gerichte actie waar dat verschil maakt. Door de taakdelegatie zit er ruimte in het proces voor wat verplicht is én voor wat eigenlijk meer aandacht verdient.
Welke rol heeft de bedrijfsarts bij psychische of langdurige klachten?
Bij psychische klachten, een dreigende burn-out, chronische aandoeningen of een arbeidsconflict is reguliere begeleiding vaak onvoldoende. De bedrijfsarts kijkt dan naast de medische kant ook naar werkdruk, de balans tussen werk en privé en andere factoren die meespelen. Hoe je zulke klachten vroeg herkent, lees je in psychisch verzuim signaleren.
Moet je als werkgever ook een bedrijfsarts inschakelen voor preventie?
Ja, ook in preventie heeft de bedrijfsarts een vaste plek. Elke medewerker heeft het recht om het spreekuur te bezoeken, ook zonder ziekmelding of klachten. Als werkgever zorg je dat dit mogelijk is.
Juist preventief levert een gesprek met de bedrijfsarts vaak veel op. Een medewerker die al maanden tegen werkdruk aanhikt. Iemand die twijfelt of het fysieke werk nog vol te houden is. Een collega met zorgwekkende signalen, zonder dat het al tot uitval heeft geleid. Door op tijd in gesprek te gaan, voorkom je dat klachten doorzetten en uitmonden in langdurig verzuim.
De basis voor een gezonde werkomgeving is de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Elke werkgever is verplicht die op te stellen en actueel te houden. De RI&E brengt gezondheidsrisico’s op de werkvloer in kaart en vormt het vertrekpunt voor beleid rond vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Zo heeft de vraag wanneer je een bedrijfsarts inschakelt een breder antwoord dan ziekte alleen. Ook vroege signalen die nog onder de oppervlakte liggen, verdienen aandacht.
Capability is onderdeel van de Prevermo GRoep, die met meerdere organisaties het volledige spectrum bedient: van gezondheid en preventie tot belastbaarheid en re-integratie. Voor preventie werken we samen met zusterorganisatie Adaptics. Zo pak je risico’s aan voordat ze tot uitval leiden, en blijft de lijn naar verzuimbegeleiding kort als het toch misgaat.
Hoe kies je de juiste arbodienst?
Een goede arbodienst is gecertificeerd, reageert snel op een ziekmelding en geeft je vaste contactpersonen. Let daarnaast op hoe de dienst omgaat met preventie en hoe helder de afspraken zijn.
- Certificering: alleen een arbodienst voldoet aan de wettelijke eisen.
- Snelheid van opvolging: hoe snel is er contact na een ziekmelding?
- Vaste contactpersonen: werk je steeds met dezelfde verzuimmanager en bedrijfsarts, of wissel je telkens van aanspreekpunt?
- Preventie: krijg je ook ondersteuning bij de RI&E en bij vroegsignalering?
- Transparantie: zijn de diensten en kosten vooraf helder?
- Regionale bereikbaarheid: is er een aanspreekpunt in jouw regio?
Voor MKB-werkgevers weegt dat extra zwaar. Een kleiner bedrijf heeft vaak geen fulltime HR-afdeling en heeft baat bij een partner die proactief meedenkt. Wie pas reageert als het al misgaat, loopt achter de feiten aan.
Hoe Capability helpt bij het nakomen van je verplichtingen?
Capability is een gecertificeerde arbodienst die je als werkgever ontzorgt bij verzuimbegeleiding en preventie. Van de eerste opvolging na een ziekmelding tot de wettelijke momenten met de bedrijfsarts: je voldoet aan je verplichtingen, zonder er zelf bovenop te hoeven zitten.
- Direct na de ziekmelding een korte digitale vragenlijst en tussen dag 4 en , altijd inbegrepen zonder verborgen kosten
- Een verzuimmanager als aanspreekpunt, die onder taakdelegatie van de bedrijfsarts werkt
- Een multidisciplinair team met eigen bedrijfsartsen, verzuimmanagers en stafartsen
- De probleemanalyse door de bedrijfsarts, tijdig binnen de wettelijke termijn
- Ondersteuning bij de RI&E en een preventief spreekuur voor je medewerkers
- Preventie samen met zusterorganisatie Adaptics, binnen de Prevermo Groep
- Persoonlijk contact met vaste contactpersonen, ook in jouw eigen regio
Bij Capability geloven we dat verzuimbegeleiding gaat over aandacht en actie. Aandacht voor de mens achter de ziekmelding. Actie waar het herstel om vraagt. Door bedrijfsarts en verzuimmanager nauw te laten samenwerken, krijg je meer dan wat de wet vraagt. Je krijgt een partner die meedenkt, signaleert en handelt op de momenten die er wettelijk toe doen.
Meer dan 4.400 ondernemers gingen je al voor. Lees hoe we precies samenwerken, hoe een van onze klanten die heeft ervaren of neem contact op.
[seoaic_faq][{“id”:0,”title”:”Wat gebeurt er als een medewerker weigert mee te werken aan de probleemanalyse van de bedrijfsarts?”,”content”:”Als een medewerker niet meewerkt aan de probleemanalyse, kan de werkgever de loondoorbetaling opschorten totdat de medewerker alsnog meewerkt. Het is belangrijk dit schriftelijk te communiceren en te documenteren. De werkgever blijft zelf verantwoordelijk voor het tijdig inschakelen van de bedrijfsarts; de weigering van de medewerker ontslaat de werkgever niet van zijn verplichtingen onder de Wet verbetering poortwachter.”},{“id”:1,”title”:”Hoe vaak moet de bedrijfsarts een zieke medewerker gedurende het verzuimtraject zien?”,”content”:”Er is geen wettelijk vastgesteld minimum aantal contactmomenten buiten de verplichte probleemanalyse in week zes. De frequentie hangt af van de aard en ernst van het verzuim. Bij complexe of langdurige gevallen adviseert de bedrijfsarts doorgaans vaker, terwijl de verzuimmanager tussendoor het contact met de medewerker onderhoudt. Een goede arbodienst bewaakt proactief of de tussenliggende stappen voldoende zijn.”},{“id”:2,”title”:”Geldt de verplichting om een bedrijfsarts in te schakelen ook voor kleine bedrijven met slechts één of twee medewerkers?”,”content”:”Ja, de verplichting geldt voor alle werkgevers, ongeacht de bedrijfsgrootte. Zelfs als je maar één medewerker in dienst hebt, ben je wettelijk verplicht aangesloten te zijn bij een gecertificeerde arbodienst of een maatwerkregeling te hebben met een bedrijfsarts. Voor kleine MKB-bedrijven zijn er modulaire contracten beschikbaar die aansluiten bij een kleinere schaal en beperkt budget.”},{“id”:3,”title”:”Kan ik als werkgever zelf kiezen welke bedrijfsarts de probleemanalyse opstelt, of is dat de keuze van de medewerker?”,”content”:”De keuze van de bedrijfsarts ligt primair bij de werkgever, via de arbodienst waarmee hij een contract heeft. De medewerker heeft echter het recht op een second opinion bij een andere, onafhankelijke bedrijfsarts als hij of zij het niet eens is met het oordeel. De kosten van zo’n second opinion zijn voor rekening van de werkgever. Het is daarom verstandig een arbodienst te kiezen waarbij medewerkers vertrouwen hebben in de onafhankelijkheid van de bedrijfsarts.”},{“id”:4,”title”:”Wat moet ik doen als een medewerker zich ziekmeldt maar aangeeft dat de klachten werkgerelateerd zijn?”,”content”:”Bij werkgerelateerde klachten is het extra belangrijk om snel en zorgvuldig te handelen. Schakel de bedrijfsarts zo vroeg mogelijk in, ook vóór de wettelijke termijn van zes weken, zodat de situatie objectief beoordeeld kan worden. Documenteer alle stappen goed en zorg dat de oorzaak van de klachten wordt meegenomen in de probleemanalyse en het Plan van Aanpak. Negeer je dit signaal, dan loop je als werkgever een groter risico op een loonsanctie én mogelijke juridische claims.”},{“id”:5,”title”:”Hoe lang van tevoren moet ik mijn RI&E laten toetsen door de bedrijfsarts, en hoe vaak moet dit herhaald worden?”,”content”:”Er is geen vaste wettelijke herhalingstermijn, maar de RI&E moet actueel zijn en herzien worden zodra er significante veranderingen plaatsvinden in de werkomgeving, werkprocessen of personeelssamenstelling. In de praktijk wordt een herziening elke twee tot vier jaar aanbevolen. De bedrijfsarts toetst het bijbehorende Plan van Aanpak en adviseert over risico’s die mogelijk zijn gemist; hoe actueler de RI&E, hoe sterker je positie bij een eventuele inspectie door de Nederlandse Arbeidsinspectie.”},{“id”:6,”title”:”Wat is het verschil tussen een maatwerkregeling en een vangnetregeling bij het inschakelen van een arbodienst?”,”content”:”Bij een vangnetregeling sluit je als werkgever een contract met een gecertificeerde arbodienst die alle wettelijke taken volledig voor je uitvoert. Bij een maatwerkregeling maak je zelf afspraken met een bedrijfsarts en leg je die vast in een basiscontract, waarbij je meer vrijheid hebt maar ook meer eigen verantwoordelijkheid draagt. Voor MKB-werkgevers zonder HR-afdeling is de vangnetregeling vaak de meest praktische keuze, omdat de arbodienst het volledige verzuimproces bewaakt en je minder risico loopt op het missen van wettelijke verplichtingen.”}][/seoaic_faq]
Nieuwsbrief, schrijf je in
Wil je meer waardevolle inzichten ontvangen over verzuim, preventie en duurzame inzetbaarheid? Dan vragen we je aandacht, het is namelijk tijd voor actie. Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief.
We horen graag van je
Kennismaken? Een vraag stellen of op zoek naar advies?
We helpen je graag op weg.